Về Bình Định thăm làng 'đệ nhất tửu' Bàu Đá

Rượu Bàu Đá thơm ngon nức tiếng khiến du khách say lòng khi đến với vùng đất An Nhơn, Bình Định. Nhà thơ Nguyễn Thanh Mừng đã từng dành 4 câu thơ “Ngần xanh như lửa và như tuyết/ Hay ngàn cánh hạc vỗ tâm can/ Say với càn khôn cho mãn giấc/ Cõi mơ không bó ở ngai vàng” để diễn tả hương vị hiếm có loại rượu này.

Đoàn cán bộ Sở Du lịch, Hiệp Hội Du Lịch Bình Định, hiệp Hội Rượu Bầu Đá

Đi tìm "đệ nhị danh tửu" trên đất Nhơn Lộc

Cũng giống như rượu làng Vân (Bắc Giang), rượu Sán Nùng (Lào Cai) nổi tiếng miền Bắc, người miền Nam không ai không biết đến danh tiếng của rượu Bàu Đá (làng Cù Lâm, xã Nhơn Lộc, huyện An Nhơn, Bình Định). Hiện tại, làng nghề truyền thống nơi đây còn khoảng hơn 30 hộ nấu rượu, trung bình mỗi ngày sản xuất 300 đến 450 lít để phục vụ nhu cầu thị trường.

Người dân làng nghề Bàu Đá tự hào với sản phẩm rượu ngon nức tiếng Bình Định

Rượu Bàu Đá đã có lịch sử cả trăm năm, từng được thi sĩ Tản Đà xứng tụng là “đệ nhị danh tửu”, còn ngôi làng sản xuất ra thứ rượu ngon này cũng được nhà thơ Nguyễn Duy xưng tụng là “đệ nhất tửu”.

Tương truyền, người dân nghèo ngụ ở gò Cù Lâm tìm kế sinh nhai sống qua ngày nên đã nấu rượu bằng nguồn nước ngầm rỉ ra từ bàu đá tại thôn Bàu Ðá. Những mẻ rượu được nấu từ nguồn nước này có một mùi hương rất đặc biệt, thơm ngon. Loại rượu này, nếu uống điều độ hằng ngày sẽ giúp cơ thể thoải mái, dễ chịu, trị được chứng đau lưng, nhức mỏi, quá trình tiêu hóa tốt hơn, cơ thể khỏe mạnh, cường tráng.

Để nấu được loại rượu đặc sản này phải trải qua nhiều công đoạn rất cầu kỳ: rượu được nấu bằng gạo ngon, ủ men 6-7 ngày. Nấu một mẻ rượu khoảng 5kg gạo để lấy 3,5 – 4 lít rượu phải mất đến 6 giờ đồng hồ. Dụng cụ dùng để nấu rượu đều làm bằng sành, thủy tinh và tre tạo ra hương vị đặc trưng cho rượu Bàu Đá.

Ủ men là khâu vô cùng quan trọng để nấu được những mẻ rượu ngon 

Người dân nơi đây cho biết, độ ngon của rượu phụ thuộc vào quá trình lên men rất nhiều, khi nấu rượu phải dùng lửa liu riu mới vắt cạn được tinh chất gạo. Rượu thành phẩm tinh khiết, đậm đà, có nồng độ rất cao (hơn 50 độ), uống vào dễ say nhưng khi tỉnh dậy không hề bị đau đầu, mệt mỏi.   
Hiện nay, rượu Bàu Đá Bình Định đã và đang được người tiêu dùng trong tỉnh, du khách trong và ngoài nước rất ưa chuộng. Năm 2007, UBND tỉnh Bình Định đã công nhận Làng nghề Rượu Bàu Đá Cù Lâm đạt tiêu chí làng nghề truyền thống. Từ đó đến nay, người dân nơi đây vẫn tiếp tục duy trì, truyền lại bí quyết tạo ra thứ rượu ngon nức tiếng, khiến người thưởng thức không thể nào quên.

Tuy vậy, những hộ gia đình còn gắn bó với nghề nấu rượu ở ngôi làng nằm nơi tả ngạn sông Kôn này không còn nhiều vì công việc vất vả phải dậy từ 3-4 giờ sáng hằng ngày nhưng thu nhập chưa cao. Bên cạnh đó, trên thị trường xuất hiện các loại rượu “ăn theo” cũng ảnh hưởng không ít đến thương hiệu rượu Bàu Đá.

   

Giữ nghề truyền thống, phát triển du lịch bền vững

Du lịch gắn với làng nghề truyền thống đang là một trong những định hướng quan trọng của Bình Định để tạo ra những tour du lịch mới mẻ, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách. Nhiều địa phương đã chủ động trong đón cơ hội này, hình thành sản phẩm du lịch làng nghề gắn với phát triển bền vững.

Bà Nguyễn Thị Kim Chung - Trưởng phòng Quy hoạch và Phát triển Tài nguyên Du lịch Bình Định phát biểu tại buổi tham vấn cộng đồng

Vừa qua, Sở Du lịch Bình Định cũng đã tổ chức tham vấn cộng đồng về Đề án “Thí điểm phát triển du lịch tại các làng nghề truyền thống tỉnh Bình Định, giai đoạn 2020-2025” trên địa bàn các xã An Nhơn, Phù Cát, Phù Mỹ, Hoài Nhơn. Làng nghề nấu rượu truyền thống Bàu Đá cũng nằm trong danh sách những làng nghề được định hướng phát triển du lịch đặc trưng của địa phương.

Tại buổi tham vấn, chị Nguyễn Thị Xuân Lan, Giám đốc Công ty Lữ hành Quốc tế Golden Life Travel - một người đã có rất nhiều năm gắn bó với du lịch Bình Định đã “hiến kế” để phát triển du lịch làng nghề: "Đưa du khách đến với làng nghề là phương án hay để phát triển kinh tế gia đình, làng xã, địa phương. Hiện tại, thu nhập của bà con tại làng nghề nấu rượu Bàu Đá vẫn còn rất thấp trong khi đây lại là một thương yêu được ưa chuộng và có tiếng trong cả nước. Vì vậy, xây dựng làng nghề theo định hướng phục vụ du lịch sẽ giúp người dân có thể phát triển sản xuất, bán hèm cho các đơn vị chăn nuôi để cải thiện kinh tế, giúp cho con người cởi mở, giao lưu, học hỏi và thân thiện hơn. Bên cạnh đó, việc tìm những hướng đi mới như xuất khẩu tại chỗ, tìm thêm đầu ra cho sản phẩm làng nghề cũng là điều cần được quan tâm.

Đối với du lịch làng nghề ở Bàu Đá, có thể phát triển thêm loại hình homestay để du khách trải nghiệm sinh hoạt của người dân làng nghề, học cách nấu rượu, tìm hiểu đời sống văn hóa tinh thần của người dân địa phương. Phát triển du lịch phải đi đôi với việc đào tạo để phục vụ du khách chuyên nghiệp hơn. Đồng thời, vấn đề vệ sinh môi trường cho làng nghề cũng rất cần được quan tâm để đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững". 

Chị Nguyễn Thị Xuân Lan, Giám đốc Golden Life Travel trải nghiệm công việc chưng cất rượu tại làng nghề Bàu Đá

Làm sao để duy trì được làng nghề, để du khách đến Bình Định đều có thể mua rượu Bàu Đá về làm quà và người Bình Định luôn tự hào khi mang rượu đi biếu cho bạn bè phương xa chính là trách nhiệm của những người làm du lịch Nhơn Lộc, Bình Định. Bởi rượu Bàu Đá không chỉ đơn thuần chỉ là một đặc sản mà nó còn chứa đựng một tấm lòng nồng ấm và nghĩa hiệp của người Bình Định - một mảnh đất thượng võ./.



Tham khảo thêm: Tour du lịch trong ngày Quy Nhơn Bình Định | Tour dài ngày tại Quy Nhơn | Tour Quy Nhơn  | Tour Bình Định  | tour du lịch quy nhơn.